Equisetum arvense

Photo gallery

Οικογενεια

Equisetaceae

Συνωνυμα

Equisetum boreale Bong., Equisetum arvense subsp. boreale (Bong.) Á. Löve

Παραδοσιακη Αγγλικη Ονομασια

Common Horsetail, Field Horsetail, Bottlebrush

Κοινα ελληνικα ονοματα

Εκουισέτον το αρουραίον ή Ιππουρίς η αρουραία, ιππουρίδα, Ιππουρίδα των αγρών, αλογοουρά, πολυκόμπι, κοντυλόχορτο, πολυτριχιά, πολυκόνδυλο.

Βοτανικη περιγραφη

Ρίζωμα χνοώδες. Άγονοι βλαστοί 10-80 cm × (1-)3-5 mm, συνήθως κανονικά και άφθονα διακλαδισμένα, κλαδιά ανερχόμενα ή σχεδόν όρθια, απλά, με αιχμηρές, οξείες κορυφές∙ αύλακες (4-)6-19∙ πράσινο περίβλημα∙ κεντρικό άνοιγμα λιγότερο από το ½ της διαμέτρου του κυρίως βλαστού. Οι γόνιμοι βλαστοί εμφανίζονται πριν τους στείρους, είναι συνήθως κοντύτεροι, απλοί, σε ανοιχτό καφέ, μαραίνονται μετά την πτώση των σπορίων∙ περιβλήματα 4-6, ανοιχτό καφέ, με σκουρότερα δόντια. Κώνος (4-)10-40 mm. 2n = c. 216

Γεωγραφική Εξάπλωση

Συχνά απαντάται σε ξηρά περιβάλλοντα σε σύγκριση με άλλα είδη∙ πρόκειται για σημαντικό ζιζάνιο σε ορισμένες περιοχές. Εντοπίζεται σε όλη την Ευρώπη, αλλά είναι πιο έντονη η παρουσία του στα νότια και τα ανατολικά. Απαντάται σε όλα τα εδάφη.

 Ένα κοσμοπολίτικο είδος. Στην χώρα μας είναι αυτοφυές με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα. Οι πληθυσμοί του από περιοχή σε περιοχή μπορεί να είναι από μέτριοι μέχρι μικροί και συνήθως διάσπαρτοι. Στην Αχαΐα, Ηλεία, Αιτωλοακαρνανία και Ζάκυνθο αντιπροσωπεύεται από μικρούς  πληθυσμούς.

Υποειδη

κανένα

Βιότοπος-Πληθυσμοί:

Απαντάται σε υγρές πεδινές, ημιορεινές και ορεινές περιοχές, σε όχθες ποταμών και χειμάρρων, σε κανάλια και φαράγγια. Επίσης το συναντάμε μέσα σε καλλιέργειες, αναχώματα και σε άκρες δρόμων. Στην  περιοχή μελέτης φύεται σε υψόμετρα από 0-1700μ.

Αντιπροσωπεύεται από μέτριους πληθυσμούς. 

Μέρη του φυτού που χρησιμοποιούνται για φαρμακευτική χρήση, συγκομιδή και επεξεργασία

Ρίζα, βλαστός.

Βοτανικές και παραδοσιακές χρήσεις:

Οι βλαστοί περιέχουν πυρίτιο και χρησιμοποιούνται ως γυαλόχαρτο για τη στίλβωση και τη συντήρηση μεταλλικών και ξύλινων επιφανειών. Το έγχυμα των βλαστών είναι αποτελεσματικό μυκητοκτόνο κατά της μούχλας, της σκορίασης της μέντας και των μαύρων κηλίδων στα τριαντάφυλλα. Επίσης, είναι καλή υγρή τροφή. Μια ανοιχτόχρωμη ροζ χρωστική παραλαμβάνεται από τους βλαστούς. Τέλος, το φυτό έχει χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή σφυρίχτρων.

Φυτοχημική σύσταση

Περιέχει περίπου 10% ανόργανα συστατικά με τα 2/3 να είναι πυριτικό οξύ (ή πυριτικά άλατα, αντίστοιχα), από τα οποία 10% είναι υδατοδιαλυτά. Επιπλέον, περιέχονται φλαβονοειδή (0,2-0,9%) με κυριότερα τους γλυκοζίτες της κεμφερόλης και της κερσετίνης και τους μηλονυλο-εστέρες τους.

Το κοντυλόχορτο είναι πολύ στυπτικό και αποτελεί έναν άριστο πηκτικό παράγοντα που επουλώνει πληγές, σταματά τη ρινορραγία και ελαττώνει την αιμόπτυση. Βοηθά στην αναδόμηση κατεστραμμένου συνδετικού ιστού βελτιώνοντας τη δύναμη και την ελαστικότητά του. Το αφέψημα του φυτού προστιθέμενο στο νερό κατά τη διάρκεια του λουτρού μειώνει τον χρόνο ανάρρωσης διαστρεμμάτων και καταγμάτων, καθώς και βοηθά στην αντιμετώπιση ερεθισμών του δέρματος ποικίλης αιτιολογίας, π.χ. του εκζέματος. Το φυτό είναι παυσίπονο, αντι-αιμορραγικό, αντισηπτικό, στυπτικό, διαλύει τα αέρια του στομάχου, είναι εφιδρωτικό, διουρητικό, γαλακταγωγό, αιμοστατικό και επουλωτικό. Οι πράσινοι βλαστοί του φυτού, επίσης, χρησιμοποιούνται. Είναι περισσότερο δραστικοί όταν είναι νωποί, όμως μπορεί να συλλεχθούν στο τέλος του καλοκαιριού και να αποξηρανθούν για μετέπειτα χρήση. Μερικές φορές, χρησιμοποιείται ακόμα και η στάχτη του φυτού αυτού.

Το φυτό είναι αποτελεσματικό διουρητικό όταν λαμβάνεται από του στόματος και χρησιμεύει στη θεραπεία προβλημάτων των νεφρών και της ουροδόχου κύστεως, στη θεραπεία κυστίτιδας, ουρηθρίτιδας, προστάτη και εσωτερικών αιμορραγιών, και έχει αποδειχθεί πολύ χρήσιμο όταν η αιμορραγία εντοπίζεται στο ουροποιητικό σύστημα.

Ο ΕΜΑ έχει εγκρίνει τη χρήση του κοντυλόχορτου σε διάφορες μορφές ως επικουρικό σε ήσσονος σημασίας προβλήματα του ουροποιητικού καθώς προκαλεί αύξηση του ποσού των ούρων για να επιτευχθεί η έκπλυση του ουροποιητικού συστήματος. Το προϊόν πωλείται ως παραδοσιακό βοτανικό φαρμακευτικό προϊόν για τις ενδεδειγμένες περιπτώσεις λόγω της μακροχρόνιας χρήσης.

Καλλιεργείται το φυτό σε τοπικές καλλιέργειες και σε τι βαθμό

Δεν είναι γνωστό να καλλιεργείται σε οποιαδήποτε έκταση στην περιοχή μελέτης.

Κίνδυνοι

Έχουν αναφερθεί ήπια γαστρεντερολογικά προβλήματα και αλλεργικές αντιδράσεις (π.χ. κνησμός). Η συχνότητα δεν είναι γνωστή.

Bibliography