Capsella bursa-pastoris

Photo gallery

Οικογενεια

Brassicaceae

Συνωνυμα

Thlaspi bursa-pastoris L., Bursa djurdjurae Shull, Bursa fracticruris Borbás, Bursa nana (Baumg.) Borbás, Bursa occidentalis Shull, Bursa pastoris Hill, , Capsella apetala Opiz, Capsella batavorum E. B. Almq., Capsella concava E. B. Almq., Capsella heeger

Παραδοσιακη Αγγλικη Ονομασια

shepherd's-purse because of its triangular, purse-like pods.

Κοινα ελληνικα ονοματα

Καψέλλα η ποιμενοσακκοειδής Καψέλλα, Αγριοκαρδαμούδα

Βοτανικη περιγραφη

Φυτό αραιά τριχωτό, ειδικά κάτω, ή λείο. Άνθη άοσμα. Σέπαλα συνήθως πράσινα, συχνά χνουδωτά. Πέταλα 2-3 χιλ., περίπου δύο φορές όσο τα σέπαλα, λευκά (σπάνια απουσιάζουν). Κεράτιο 6-9 x 4-9 χιλ., συνήθως περισσότερο επίμηκες από ότι πλατύ, μόλις και στενούμενο ελαφρά  στη βάση, συνήθως ελαφρά ακρότμητα. Τα περιθώρια στα πλευρά συνήθως ευθεία ή κυρτά. Ακραίοι λοβοί συνήθως υποξείοι. Στύλοι c.0ˑ25χιλ.. 2n = 32.

Γεωγραφική Εξάπλωση

Σε όλη την Ευρώπη σε χερσαίες περιοχές.

Υποειδη

Capsella bursa-pastoris (L.) Medik. subsp. bursa-pastoris (it occurs also in Greece), Capsella bursa-pastoris subsp. thracica (Velen.) Stoj. & Stef. (not I Greece)

Βιότοπος-Πληθυσμοί:

Απαντάται σε ανοιχτούς βιοτόπους: σε χέρσες εκτάσεις, σε αγρούς που βρίσκονται σε αγρανάπαυση, σε θαμνότοπους, σε άκρες δρόμων, σε πεδινά και ορεινά λιβάδια, σε διαταραγμένα εδάφη από τη βοσκή, σπάνια σε λιβάδια με υγρασία και γενικά παντού σε χαμηλά υψόμετρα και στα μεγάλα υψόμετρα και μέχρι τα 2.400μ. περίπου. Τα εδάφη στα οποία ευδοκιμεί κυμαίνονται από πλούσια μέχρι φτωχά σε θρεπτικά στοιχεία.

Αντιπροσωπεύεται με καλούς πληθυσμούς τόσο στα χαμηλά όσο και στα μεγάλα υψόμετρα.Οι πληθυσμοί του από περιοχή σε περιοχή μπορεί να είναι από άφθονοι μέχρι μέτριοι η μικροί. Δεν έχουν καταγραφεί κίνδυνοι συλλογής. Στην περιοχή μελέτης εξαπλώνεται στην Πελοπόννησο, Αιτωλοακαρνανία στα λιβάδια και αντιπροσωπεύεται με τους καλύτερους πληθυσμούς. Στα Ιόνια νησιά οι πληθυσμοί είναι πολύ μικρότεροι. Απαντάται σε όλες τις περιοχές της χώρας μας.

Είναι φυτό κοσμοπολίτικο. Υπάρχει άφθονο ως αυτοφυές σε όλες τις περιοχές τις χώρας μας.

Μέρη του φυτού που χρησιμοποιούνται για φαρμακευτική χρήση, συγκομιδή και επεξεργασία

Φύλλα, έλαιο, σπόροι.

Βοτανικές και παραδοσιακές χρήσεις:

Ο σπόρος, όταν τοποθετείται σε νερό, προσελκύει τα κουνούπια. Έχει μια κολλώδης ουσία που δεσμεύει το στόμα των εντόμων στο σπόρο. Ο σπόρος απελευθερώνει επίσης μια ουσία τοξική για τις προνύμφες. ½ κιλό σπόρου λέγεται ότι είναι σε θέση να σκοτώσει 10 εκατομμύρια προνύμφες. Τα φυτά μπορούν να καλλιεργηθούν σε αλμυρές ή ελώδεις εκτάσεις, προκειμένου να διεκδικήσει εκ νέου την απορρόφηση του άλατος και «γλύκανση» του χώματος.

Φυτοχημική σύσταση

Πολλές ενώσεις έχουν εντοπιστεί στα εναέρια μέρη του φυτού. Το φυτό περιέχει φλαβονοειδή, φαινολικά οξέα, σαπωνίνες και άλλα τριτερπένια, πολικά λιπίδια, ρητίνες, γλυκοζίτες, σιναπέλαιο.

το «πουγκί του ποιμένα» χρησιμοποιείται ελάχιστα στην βοτανολογία, αν και είναι μια ευρέως χρησιμοποιούμενο οικιακή συνταγή, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στη θεραπεία τόσο κατά της εσωτερικής και εξωτερικής αιμορραγία, διάρροια, κλπ. Ένα τσάι που γίνεται από ολόκληρο το φυτό είναι κατά του σκορβούτο, στυπτικό, διουρητικό, εμμηναγωγό, αιμοστατικό, υποτασικό, διεγερτικό, αγγειοσυσταλτικό, αγγειοδιασταλτικό και επουλωτικό. Ένα τσάι που γίνεται από το αποξηραμένο βότανο θεωρείται ότι είναι ένα κυρίαρχο μέσο κατά αιμορραγιών όλων των ειδών - από το στομάχι, τους πνεύμονες, τη μήτρα και, ειδικότερα, τα νεφρά. Το φυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί νωπό ή ξερό, για την ξήρανση η συγκομιδή του γίνεται το καλοκαίρι. Το αποξηραμένο βότανο χάνει γρήγορα την αποτελεσματικότητά του και δεν θα πρέπει να αποθηκεύεται για περισσότερο από ένα χρόνο. Έχει ιδιότητες που σχετίζονται με συσπάσεις της μήτρας και χρησιμοποιείται παραδοσιακά κατά τη διάρκεια του τοκετού. Ένα ομοιοπαθητικό φάρμακο κατασκευάζεται από το φρέσκο φυτό. Χρησιμοποιείται στη θεραπεία των αιμορραγιών της μύτης και της ουροποιητικής λιθίασης. Έχει εγκριθεί η Capsella Bursa-pastoris πως μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ρινορραγίες, προεμμηνορροϊκό σύνδρομο, πληγές και εγκαύματα.

Αναγνωρίζοντας την μακρόχρονη χρήση του ως στυπτικό, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων ενέκρινε την κυκλοφορία των αποξηραμένων βοτάνων ή των υγρών εκχυλισμάτων, ως παραδοσιακό φάρμακο φυτικής προέλευσης για τη μείωση των βαριών εμμηνορροϊκών αιμορραγιών σε γυναίκες με τακτικό έμμηνο κύκλο, μετά από σοβαρές παθήσεις που έχουν αποκλειστεί από γιατρό.

Κίνδυνοι

Σημεία τοξικότητας είναι η καταστολή, διεύρυνσης της κόρης και δυσκολία στην αναπνοή. Αποφύγετε χρήση του παράλληλα με θεραπείες για υψηλή πίεση του αίματος. Να αποφεύγεται σε περιπτώσεις διαταραχών του θυρεοειδούς αδένα ή καρδιακής νόσου. Πιθανώς εθιστικό με κατασταλτικές επιδράσεις, μαζί με άλλα κατασταλτικά (π.χ. αλκοόλ). Αποφύγετε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Bibliography